Veel mensen denken dat artrose uitsluitend het gevolg is van slijtage door ouderdom of overbelasting van de gewrichten. Hoewel beweging inderdaad een rol speelt, zowel te veel als te weinig, is dat maar een deel van het verhaal. Steeds meer onderzoek laat zien dat artrose ook beïnvloed kan worden door insulineresistentie, ontstekingen en verzuring in het lichaam.
Wat is artrose?
Artrose is een chronische aandoening waarbij het kraakbeen in de gewrichten dunner en minder veerkrachtig wordt. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en een beperking in bewegen. Waar men vroeger vooral sprak over “slijtage”, begrijpen we nu dat artrose veel complexer is en dat er meerdere oorzaken een rol spelen.
Beweging is essentieel voor gezonde gewrichten.
- Te weinig beweging kan ervoor zorgen dat gewrichten stijf worden en kraakbeen minder goed gevoed wordt. Omdat er geen bloedvaten in kraakbeen lopen, worden voedingsstoffen alleen via het gewrichtsvocht aangevoerd. Dit gebeurt door de pompdruk: bij beweging worden voedingsstoffen onder druk het kraakbeen ingepompt, terwijl afvalstoffen juist naar buiten worden afgevoerd. Zonder voldoende beweging stokt dit proces, waardoor het kraakbeen sneller verzwakt.
- Te veel of verkeerde belasting kan juist leiden tot beschadiging van het kraakbeen. Daarbij speelt ook voeding een rol: als het lichaam onvoldoende bouw- en voedingsstoffen krijgt, heeft het kraakbeen minder herstelcapaciteit en wordt schade sneller blijven
Insulineresistentie en artrose
Een minder bekend verband is dat tussen insulineresistentie en artrose. Wanneer het lichaam minder goed reageert op insuline, stijgt de bloedsuikerspiegel. Dit heeft een negatieve invloed op het kraakbeen.
Een hoge bloedsuiker kan namelijk:
- zorgen dat suikers zich vastplakken aan eiwitten in het lichaam (zogenoemde glycatie), waardoor het kraakbeen stijver en kwetsbaarder wordt;
- ontstekingen in het lichaam aanwakkeren, die de gewrichten extra belasten;
- meer “roest” (oxidatieve stress) veroorzaken in de cellen, waardoor kraakbeencellen minder goed functioneren;
- het evenwicht tussen opbouw en afbraak van kraakbeen verstoren, waardoor er méér wordt afgebroken dan opgebouwd.
Met andere woorden: een te hoge bloedsuikerspiegel kan je gewrichten ongemerkt aantasten, omdat het het herstelvermogen vermindert en het kraakbeen sneller achteruit laat gaan.
Ontstekingen als stille boosdoeners
Chronische, laaggradige ontstekingen spelen een sleutelrol bij het ontstaan en verergeren van artrose. Ontstekingsstoffen (cytokinen) tasten het kraakbeen aan en zorgen voor pijn en zwelling in de gewrichten.
Verzuring van het lichaam
Ook verzuring kan een rol spelen bij artrose. Een voedingspatroon rijk aan suikers, bewerkte producten en dierlijke vetten kan het zuur-base-evenwicht verstoren.
Een te zure omgeving in je lichaam kan op meerdere manieren het kraakbeen aantasten:
- Het belemmert de energieproductie van kraakbeencellen. Voor herstel en opbouw van kraakbeen hebben deze cellen energie nodig, en dat gebeurt via een molecuul genaamd NAD⁺. Te veel verzuring verstoort dit proces, waardoor de cellen minder goed kunnen functioneren.
- Verzuring stimuleert ontstekingen, die de gewrichten extra belasten.
- Het lichaam haalt mineralen zoals calcium uit botten en weefsels om de zuurbalans te compenseren, wat op de lange termijn de kwaliteit van botten en kraakbeen kan verminderen.
Kortom: verzuring maakt het moeilijker voor kraakbeencellen om goed te herstellen en kan ontstekingen aanwakkeren, waardoor het risico op artrose toeneemt.
Wat helpt bij artrose?
Met de juiste leefstijl kun je zelf veel invloed uitoefenen op het verloop van artrose:
- Zorg voor regelmatige beweging, zoals wandelen, hardlopen of krachttraining. Dit activeert de pompwerking van het kraakbeen en houdt gewrichten soepel.
- Kies voor een ontstekingsremmend voedingspatroon met veel groenten, fruit, omega-3 vetzuren en voldoende water.
- Beperk snelle koolhydraten en sterk bewerkte producten om insulineresistentie tegen te gaan.
- Let op een gezonde zuur-base balans door meer plantaardig en minder verzurend voedsel te eten.
Artrose is dus veel meer dan alleen slijtage door ouderdom of overbelasting. Insulineresistentie, laaggradige ontstekingen en verzuring van het lichaam kunnen allemaal bijdragen aan het ontstaan en verergeren van deze gewrichtsaandoening. Door bewust te kiezen voor de juiste beweging, voeding en leefstijl, kun je zelf een belangrijke bijdrage leveren aan de gezondheid van je gewrichten.
Bij Focus for Fit kunnen wij ondersteunen bij leefstijlveranderingen én suppletie gericht op het remmen van ontstekingen en het ondersteunen van de opbouw van kraakbeen adviseren. Daarnaast helpen wij bij Focus for Fit bij het aanpakken van eventuele verzuring of insulineresistentie, zodat je gewrichten optimaal ondersteund worden.
